Om zoveel mogelijk mensen een kort overzicht te kunnen geven van mijn tijd in Fribourg heb ik een filmpje gemaakt. En dat is dan xe9cht mijn laatste blog! Komt-ie dan, vijf maanden Zwitserland in een dikke twee minuten.

Inmiddels zit ik weer op mijn kamer in Utrecht achter de computer te schrijven. Gistermiddag ben ik na een voorspoedige reis weer thuisgekomen en heb ik gelijk alle koffers uit kunnen pakken. Maar eerst: de examens. Maandagochtend was ik vol energie, maar het eerste tentamen was pas om 16.00u x92s middags. Dan kan zox92n ochtend nog best lang zijn. Om wat adrenaline kwijt te raken en de tijd te doden leef ik me nog eens een keer goed uit in de fitness. En na lang wachten kon ik me dan eindelijk begeven naar de universiteit. De grote ondervraging bij De la Soujeole was, zoals verwacht, zweten en hard nadenken. Maar ik kwam er weg met een leuk cijfer en de aanbeveling om de werken van Schillebeeckx in het Nederlands te lezen. Gelijk daarna een college scheppingsleer, gevolgd door het examen over dat vak. Om te beginnen mocht ik uitleggen wat het nu betekent dat God x93uit het nietsx94 alles geschapen heeft. Ik doe mx92n best, beantwoord wat richtvragen en bijt me stuk op de bonusvraag over de overeenkomst tussen schepping en Eucharistie. Maar ook Emery geeft me een leuk cijfer, eveneens een vijf. Niet slecht, aangezien een zes het hoogst haalbare is.

Een sfeerbeeld van het laatste huisfeest, en van mijn tijd in het Salesianum.

Ik zorg dat ik maandagavond vroeg in bed lig want ik ben moe en het zwaarste examen staat me nog te wachten: metafysica bij prof. Putallaz. Als ik dat met een 4 of een 5 af kan sluiten ben ik meer dan tevreden. Dinsdagmiddag is het dan ook eindelijk tijd daarvoor, na een college dat tergend langzaam verliep. De filosoof zet me op een stoel, zegt dat ik me geen zorgen hoef te maken over mijn Frans en vuurt gelijk de eerste vraag op me af. Die vraag gaat echter over Karl Jaspers, en in mijn boek staat alleen maar Aristoteles. Ik ga in mx92n hoofd razendsnel de colleges langs om te bedenken of Jaspers dan toch niet voorbij is gekomen. Dan vraag ik maar: welk examen neemt u nu af? Antwoord: je bent hier toch voor geschiedenis van de filosofie? Toch niet, en we gaan verder met metafysica. Het hoofdstuk waar hij me over ondervraagt is net mx92n favoriete en ik kan probleemloos de gevraagde rijtjes opdreunen. Dan moet ik uitleggen wat ik net gezegd heb, wat dan weer moeilijker is. Vervolgens nog een vraag naar mijn eigen visie op metafysica en dan is het, net als de andere drie examens, in een kwartiertje geregeld. Dan het cijfer. Hij kijkt eens wat voor zich uit en geeft me dan een zes! Mijn dag is dus helemaal goed! x92s Avonds bier en chocolade om het te vieren, onder het genot van een skiwedstrijd op TV.

Mooi! Dat uitzicht zal ik nog gaan missen.

Hoewel ik helemaal klaar ben ga ik woensdag nog wel naar college, het is tenslotte mx92n laatste kans! Er is een meeloopdag voor de middelbare scholieren dus bij sacramentenleer houden we het x91eenvoudigx92 bij de kinderdoop. Zelfs moraaltheologie wil lekker vlotten en dan ben ik vrij, vrij, vrij! Of toch niet? Je moet dan toch nog weer een paar dingen doen: bankrekening opzeggen, papieren uitzoeken en weggooien, fotox92s kopixebren bij je medestudenten, adressen uitwisselen, een overzicht van je resultaten lospeuteren bij de studiebegeleider, koffers inpakken en natuurlijk nog inkopen doen voor het afscheidsfeestje. Er is nog Grolsch over van het bezoek van mijn ouders, maar als goed ingeburgerde student haal ik natuurlijk ook Villars chocolade, Rivella en snacks met Gruyxe8re kaas. Daar ben ik woensdag en donderdag zoet mee, en donderdagavond vond het feestje dan plaats. Ik had eerst woensdagavond in mx92n hoofd maar uit solidariteit met de blokkende onderbuurvrouw van de woonkamer heb ik het verplaatst tot na haar laatste examen. En ja wat moet je schrijven over zox92n feestje? Het was erg gezellig en het bier is zonder al te veel moeite opgekomen.

En toen moest ik toch echt gaan. Op je laatste dag moet je er ook iets van vinden en ik merk dat ik het leuk vind om weer naar Nederland te gaan. Maar toch ook wat jammer om Fribourg achter me te laten. Maar goed, ik wist natuurlijk dat het van vertrekken zou komen. Het is ook goed geweest zo! Om het vertrekken niet al te zwaar te maken doet EasyJet zelfs niet moeilijk over mijn drie kilo extra bagage. Het vliegtuig vertrekt op tijd en voor ik weet sta ik weer in Amsterdam. Gelijk op de grond kijk ik eens om me heen naar het vlakke land en voel de wind. Ja, ik ben weer in Nederland. De trein naar Utrecht is natuurlijk vertraagd, de roltrap op Utrecht CS doet het niet, de buschauffeur laat me wachten en voor me in de rij bij Albert Heijn worden allerhande relatieproblemen besproken. Ik zal Zwitserland nog gaan missenx85

Op veler verzoek nog een ‘actiefoto’ Met dank aan een Russische medestudent!

Wel eens een finale van een voetbaltoernooi of iets dergelijks gespeeld? Na de laatste warming-up en instructie moet je dan nog vijf minuten wachten voor je het veld op mag. Dat kan zo lang duren! Zo voel ik me inmiddels. De afgelopen week heb ik stevig doorgewerkt, zodat ik voor lag op het schema van de voorbereidingen. Dat gaf me de kans om vrijdag en zaterdag nog een paar dingen uit te zoeken. Zo kwam ik bijvoorbeeld een onduidelijkheid tegen in het dictaat van metafysica. Maar je moet je als student natuurlijk twee keer bedenken om kritiek uit te oefenen op het werk van een professor bij wie je een halve week later tentamen hebt. Alles nog maar eens goed doorgenomen, een medestudent gevraagd en toch tot de conclusie gekomen dat het erop lijkt dat Plato maar twee van de vier oorzaken der dingen erkent. Toch maar een mailtje gestuurd dus, want ik ben zox92n figuur dat er niet tegen kan het nixe9t te weten. Naar goed Zwitsers gebruik was de professor het deels met me eens. Zwitsers, net als de fondu: moitixe9-moitixe9. Enfin, alle voorbereidingen zitten erop en wat er ook komt : ik heb mx92n beste best gedaan.

Mijn huisje, nog leuker met sneeuw.

Voor maandag heb ik het plan al klaar liggen. x92s Ochtends eerst nog de aantekeningen doorlezen en vervolgens door naar de fitness. Als je fit bent, denk je immers beter. De tijd nemen voor het middageten en misschien daarna nog een laatste blik op de krabbels. En dan moet ik de tijd nog zien door te komen tot vier uur x92s middags. Dan gaat professor De la Soujeole me ongetwijfeld aan een kruisverhoor onderwerpen. De eerste vraag heeft hij al prijsgegeven, dus het antwoord daarop kan ik al formuleren. Het is hopelijk de afsluiting van een hele goede tijd. Van de week dacht ik nog: wat is het toch heerlijk om hier theologie te mogen studeren. Diezelfde De la Soujeole gaf een demonstratie van scholastieke theologie op zx92n leukst. Hij presenteerde een concreet geval en stelde de vraag: was deze Eucharistieviering geldig? De studenten kwamen met vier verschillende antwoorden en de magister, hij dus, formuleerde een samenhangend antwoord op de vraag. Ik kende deze manier van werken eigenlijk alleen uit de boeken en het is erg leerzaam om het ook eens echt mee te maken. En het is een productieve manier van werken omdat verschillende invalshoeken van een probleem zichtbaar worden gemaakt.

Chocolaterie Villars, erg populair bij studenten met examenstress.

Maar goed, ik kan nog lang doorgaan over hoe boeiend theologie wel niet is. Iedere Nederlander die ik spreek wil weten of hier sneeuw ligt. Het antwoord  is: ja, en hoe! Afgelopen dinsdag, tijdens ons huisfeest, begon het te sneeuwen. We hadden er net een mooie viering met de abt van het klooster Einsiedeln op zitten toen de eerste vlokjes vielen. Tegen de tijd dat we bij het dessert van ons feestmaal aangeland waren, een heerlijke chocoladetaart, zag het er al behoorlijk wit uit. En de volgende dag was heel Fribourg wit! De temperatuur ging gelijk behoorlijk omlaag, met overdag een gemiddelde van minus vijf, tegenover bijna 10 graden boven nul een week eerder. Wel leuk om dat zo nog even mee te krijgen aan het eind van mijn Zwitserse avonturen. Zondagmiddag heb ik er nog in optima forma van kunnen genieten. Thomas had me uitgenodigd om een uitstapje te maken ter afsluiting van mijn verblijf. Eerst met de auto naar Molxe9son en vervolgens naar boven, tot 2002 meter. Gelukkig had ik mx92n camera niet bij me, zodat ik ten volle kon genieten van mijn verblijf op het dak van de wereld. Een vrije blik over de Jura, de vooralpen bij het Meer van Genxe8ve, de Mont Blanc in Frankrijk en de Walliser Alpen. Vanaf de Molxe9son kun je de geografische geschiedenis van Zwitserland goed waarnemen. De Jura ligt wat lager, zox92n 1000 meter, met daarvoor de meren die ontstaan zijn tijdens het terugtrekken van de gletschers na de laatste grote ijstijd. De Molxe9son zelf maakt deel uit van de vooralpen, en naar mate je verder kijkt zie je bergen massiever worden. Aardig uitstapje dus! Eenmaal thuis nog een kleine sixebsta gemaakt die ruw verstoort werd door een medestudente die het verschil tussen x93ratiox94 en x93intellectx94 wilde weten. Het antwoord heb ik maar een uurtje uitgesteldx85

Als de onderste plank met succes leeggewerkt is, mag ik aan de bovenste beginnen.

Over de afgelopen werkweek kan ik kort zijn: blokken. Een heel lang blog zal het dus ook niet worden. Maandag heb ik mijn paper over het boek met de lange titel afgeschreven. Maandag heb ik 130 paginax92s tekst verwerkt zodat ik dinsdag het eindwerk af kon schrijven. Eigenlijk is het wetenschappelijk onverantwoord om dat zo te doen, maar erg veel keuze heb ik niet. Het werk is in ieder geval af en ik kan verder met sacramentenleer. Ik verwerk alle collegeaantekeningen keurig tot een leesbaar geheel over het x93opus operatum,x94 Lutherx92s  x93simul iustus et peccatorx94 en de Augustiniaanse onderscheiding tussen sacrament en effect. Uiteindelijk zal ik door prof. De la Soujeole aan een kruisverhoor worden onderworpen waar ik me nu al zorgen over maak. De man is aardig, maar weet hoe hij door moet vragen. Op dezelfde dag zal prof. Emery me doorzagen over de scheppingsleer. Leuk hoor, zox92n goede docent, maar hoe moet je er bij zo iemand nog iets van brouwen? En dan de volgende dag metafysica! Maar echt nerveus ben ik nou ook weer niet, ik ga er volop tegen aan en ik zie wel of en waar het schip strand.

De sacramentele heilseconomie onder handbereik… hopelijk

Tussen de bedrijven door heb ik ook nog mx92n spullen ingepakt. Mijn ouders zijn het afgelopen weekend langsgekomen om het allemaal mee te nemen. Zo bespaar ik mezelf nog meer frustraties met x91goedkopex92 luchtvaartmaatschappijen. En het is natuurlijk leuk dat ze langskomen. Vrijdagavond hebben we het rustig aan gedaan, zodat we zaterdag fris waren voor een wandelingetje. Eerst met de auto naar Martigny, in Valais en vervolgens naar boven. Daar hebben we wat rondgekeken in een skigebied. Ze hebben een slechte winter want op de licht besneeuwde piste bevonden zich de spreekwoordelijke anderhalve man en paardenkop. Wij konden over een afgesloten piste terug naar beneden lopen. Waarom die afgesloten was werd al snel duidelijk, na de eerste sneeuw konden we over een net bergpad lopen. Net als in de zomer dus!

Lege skiliften. Welkom, klimaatverandering.

Zondagochtend verliep volgens het gebruikelijke stramien: Mis in de kathedraal en vervolgens koffie bij het inmiddels wereldberoemde Cafxe9 des Arcades. Ik moet er wel aan toevoegen dat de kroeg aan de overkant, Gotthard, beter is. Voor de middag hadden we Schwarzsee op het programma maar vanwege de matige weersomstandigheden laten we dat maar zitten. In plaats daarvan gaan we naar Murten, een aardig dorpje aan een meer. Daar wandelen we wat rond, zodat de benen ook weer gestrekt zijn. x92s Middags bereid ik mijn in Zwitserland ontwikkelde couscous, die ik ook moeders goedkeuring weg kan dragen. Met al mijn boeken weer in de auto gaan ze maandag weer terug naar Nederland. Maar eerst nog een biertje in mijn lievelingscafxe9 in Fribourg! Heerlijk, zo’n rustig weekendje na een week hard werken.

Weer eens wat anders dan een collegezaal!

Vier maanden Zwitserland beginnen hun vruchten af te werpen. Ik heb nog alle tijd maar ik ben goed op stoom met de voorbereidingen voor de verschillende examens. Dat houdt wel in dat mijn laatste bijdragen aan dit weblog niet de meest opwindende verhalen zullen bevatten. Er staan nog wel een paar aardige dingen op het programma, dus blijf doorlezen.

Gelukkig heb ik deze drukke week goed kunnen beginnen. Afgelopen weekend waren de seminaristen van het Salesianum op een soort miniretraite in de abdij van Hauterive, net buiten Fribourg. Zoals wel vaker had ik niet echt de tijd en de instelling ervoor. Maar ik ging natuurlijk met de beste bedoelingen naar de abdij. Na een smakelijk avondeten volgde een korte inleiding en ben ik maar vroeg, negen uur, onder de wol gekropen. Toen ik met de dageraad opstond had ik er al veel meer zin in en het is dan ook een goed bezinnend weekend geworden. Naast wat persoonlijke meditatie en een goed gesprek met de spirituaal heb ik ook nog wat kunnen wandelen in de mooie natuur rondom de abdij. Daar heb ik nog mooie fotos van gemaakt die mijn computer spoorloos heeft doen verdwijnen! Dus zal ik het ditmaal, in monastieke soberheid, zonder plaatjes moeten vertellen. Hoewel ik natuurlijk ‘not amused’ ben door deze eigenzinnige electronica. Eenmaal thuisgekomen hebben we het geheel in stijl afgesloten met een bezoek aan de mooiste kroegen van Fribourg en een eenvoudige doch voedzame maaltijd in Cafxe9 Gotthard, xe9xe9n van mijn populairste omdat je bij je bier gratis pindas, chocola of iets in die geest krijgt.

Afgelopen week en vanochtend heb ik flink doorgelezen in x93Le Christ en ses Mystxe8res,x94 een boek dat ingaat op vragen als: x93Wat betekent het dat Jezus uit de maagd Maria geboren werd?x94 x93Waarom werd hij gedoopt?x94 x93Hoe heeft hij zijn lijden en sterven ondergaan?x94 De auteur volgt de antwoorden die Thomas van Aquino op deze vragen geeft. Exe9n van de meest interessante vond ik zelf de vraag of Maria ook pijn heeft gehad bij de bevalling van Jezus. Op het eerste gezicht lijkt dit een erg middeleeuwse vraag. Maar de vraag is al eerder en het antwoord heeft zo zijn betekenis. Het laat namelijk zien dat Jezus niet zomaar een kind was, en dat Maria niet zomaar een moeder was maar de door God uitgekozen moeder. Een gedetailleerd antwoord laat ik hier achterwege omdat ik dan ook in zou moeten gaan op Thomasx92 ontkenning van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria, wat het geheel naast interessanter ook veel ingewikkelder maakt. Maar goed, dat boek hoop ik vandaag uit te lezen zodat ik morgen het paper er over af kan schrijven. Dat is dan alvast xe9xe9n ding van mijn klussenlijst dat af is.

Om alles een beetje goed te doen heb ik op een papier geschreven: x93Hoe overleef ik mijn laatste drie weken Zwitserland.x94 Naast een ruw werkplan staan daarop ook de voorwaarden om het geheel nog een beetje menselijk door te komen. Denk dan aan dingen als fatsoenlijk blijven slapen en sporten, zondag lekker niks doen behalve naar de Mis gaan en chocola eten, door de week af en toe een Ricola (heb alleen nog geen tijd gehad om ze te kopen!) en, ook niet onbelangrijk, buiten de studieboeken alleen maar x91light reading.x92 Ik heb me voorgenomen om in x93The Chronicles of Narniax94 te gaan beginnen zodra ik de Franse versie van Sjakie en de Chocoladefabriek uit heb. Of het allemaal gaat werken dat zal blijken, maar ik heb vandaag in ieder geval al stevig doorgelezen. De hele ochtend, driexebneenhalf uur lang, heb ik me in het boek van Torrell verdiept. Inmiddels ben ik aangeland bij de bekoring in de woestijn. Uiteraard verscheen ik vervolgens behoorlijk gaargekookt aan de eettafel. Gelukkig was het eten minstens net zo gaar en zeer smaakvol! Tussen de bedrijven door heeft Thomas me nog belast met de oecumenische vespers van donderdag en hebben de studenten uit Valais nog wat uitgaanstips gegeven voor het komende weekend. Dan komen namelijk mijn ouders langs om te kijken hoe het hier met me gaat. Gelukkig kunnen ze ook wat boeken mee terug nemen, om verdere perikelen met x91goedkopex92 luchtvaartmaatschappijen te voorkomen. Dan is er de week daarop nog een huisfeest, het Salesifest, en gaan de gebruikelijke theologenavonden ook nog verder. Ik kom de tijd wel door dus!

Allereerst: dank aan iedereen die mij via post, e-mail en Hyves een goede kerst en/of een gelukkig nieuwjaar gewenst heeft. Van hetzelfde! Het is erg leuk om in den vreemde nog de beste wensen in het Nederlands te ontvangen. Het zal de meeste lezers wel opgevallen zijn dat ik de afgelopen twee weken helemaal niets geproduceerd heb. En daar draaide het de afgelopen twee weken ook om: vakantie. Het was erg prettig en goed om eens twee weken niet met de studie bezig te zijn. Ik zou er een heel lang verhaal over kunnen schrijven maar ik heb besloten om me er vanaf te maken met een paar fotox92s en wat commentaar erbij. Dat geeft de lieve lezers een aardig beeld en mij de tijd om de was te doen, colleges voor te bereiden en meer van dat soort dingen.

De kerstdagen heb ik bij de familie van mijn huisgenoot Raphael doorgebracht. Ze wonen in de buurt van Luzern, en net zoals in de rest van Zwitserland wilde het daar niet echt mooi weer worden. Dus zijn we na de kerstdagen naar boven gereden. Dit is wat zo mooi de x93nevelbovengrensx94 heet.

Eenmaal helemaal boven lag er zowaar nog een beetje sneeuw. De berg op de achtergrond is de x93Pilatus,x94 een van de grootste aan de Vierwaldstxe4ttersee, die aan de andere kant van de berg ligt. Hier ben ik in mx92n element!

Na de feestdagen heb ik nog deelgenomen aan bezinningsdagen in de abdij van Fischingen, in het oosten van Zwitserland. De abdij is gevestigd rond het bedevaartsoord van de heilige Ida. Deze edelvrouwe verloor eens haar ring en werd vervolgens door haar licht ontvlambare baron van de burcht gegooid. Ze overleefde de val van enkele tientallen meters en ging vervolgens als kluizenares in het bos leven. Vanwege dit bedevaartsoord loopt de pelgrimsweg naar Santiago de Compostela ook langs Fischingen.

Aangezien door de verschillende academische kalenders een echte vakantie er tot juli niet meer inzit heb ik mezelf maar een paar dagen Rome gegund. Het was heerlijk om weer in de Eeuwige Stad te zijn en in de verschillende bedevaartskerken te kunnen bidden. Uiteraard ook de nodige bekenden getroffen, want Rome is klein!

Enfin, nu wacht me nog de nodige portie werk. Drie mondelinge tentamens, een klein paper en komend weekend nog een paar dagen in de abdij. Volgende week waarschijnlijk meer!

De laatste week voor kerst! Maandag eerst maar eens mx92n paper over de moeilijke boeken uitgeschreven en opgestuurd. De rest van de dag heb ik besteed om me voor te bereiden om wat komen gaat. Eerst maar een boek gehaald dat ik voor de vxf3lgende literatuurstudie moet lezen. Of het een cadeautje is? Tsjax85 ik weersta de verleiding te zeggen dat ik x93Le Christ en Ses Mystxe8res x96 la Vie et lx92Oeuvre de Jxe9sus selon Saint Thomas dx92Aquinx94 cadeau doe aan mijn moeder en zeg nee. Vervolgens naar de kapper, deze was ongeveer tien francs goedkoper dan de vorige. En ik weet ook hoe dat komt. Stevige halen met kam en tondeuse, een schaar komt er niet aan te pas en x92s avonds kan Raphael het slordige nekwerk nog bijwerken. Enfin, vervolgens een fatsoenlijke broek zoeken. Coop heeft uitverkoop, nu al ja, en ik vind er gelijk iets heel aardigs. Ik weet nooit precies of het ook precies goed past en staat. Dan zet ik de hulpeloze-man-in-kledingwinkel-blik op en vraag het een winkelmedewerker. Werkt altijd!

Het kleren kopen schiet lekker op en de rest van de middag besteed ik aan wat lees- en schrijfwerk. Zo schrijf ik onder meer een artikel over de nieuwe aartsbisschop van Toronto, mgr. Thomas Collins, voor wie ik nog een tijdje heb mogen werken in Edmonton. Erg leuk voor Toronto maar een groot verlies voor Edmonton! En om de dag af te sluiten maar weer eens naar college: thxe9ologie de la crxe9ation. Na het ontbijt op dinsdagmorgen werk ik nog even de kaarsen in de kapel bij. Als ze een tijd gebrand hebben gaan kerkkaarsen er wat raar uitzien en moet je ze bijsnijden. Aangezien dat vrij grof is moet je ze daarna terwijl ze branden en het vet zacht is, nog een beetje omvormen. Uiteraard slaag ik erin om daarbij kaarsvet op mijn mouw te morsen zodat ik gelijk in de weer kan met keukenpapier en een strijkijzer. Ik krijg het er niet helemaal uit maar het kon slechter. Vervolgens weer college en na de metafysica volgt mijn vaste fysieke inspanning. Nog even wat conditie opbouwen voor de kerstdagen. En woensdag was het dan echt de laatste collegedag van dit jaar. Eerst de reactie van het concilie van Trente op de reformatie, bij sacramentenleer. De la Soujeole is op dreef en de tijd vliegt snel om. Na de middagboterham is het moraal bij Sherwin, die eveneens op dreef is. Vervolgens nog twee uur Thomas lezen bij Emery, die het niet nodig heeft op dreef te zijn om te boeien! Dan ligt de vrije tijd voor me. Hoewel, er staat nog wel wat leeswerk op het programma.

Voorpret op kerstmis

Donderdagochtend en x96middag lees ik nog de laatste collegeaantekeningen door en dan zet ik de map in de kast. Om half zes heb ik nog een afspraak met professor Emery voor het colloquium. Hij is tevreden over mijn verwerking van de boeken en we onderhouden ons gemoedelijk een uurtje over een paar themax92s die er in ter sprake komen. Wel tof om zox92n goede theoloog een uurtje voor jezelf te hebben en om opheldering te vragen over een paar prangende punten. Wie meer wil weten over de x91anima separatax92 en de noodzakelijkheid van het geloof in de Drie-ene God kan een mailtje sturen. Niet dat ik nu een expert ben maar ik moet toch laten zien dat ik me hier ook nog met theologie bezig houd. Enfin, vrijdag is echt een vrije dag. x92s Ochtends Nederlands winkelen: kijken, kijken, niet kopen en na het middageten besluit ik tot een sixebsta. Ergens halverwege word ik nog wakker gebeld door een dame van de Zwitserse posterijen. Over mijn sollicitatie. Ik weet van niks en wens haar een gezegende kerst. Als ik vervolgens weer wakker word is het al donker maar ik ben nog op tijd voor het laatste avondgebed van het jaar. Even lekker avondeten, dit blog schrijven en dan volgt er nog een kop warme chocolademelk. Het zal wel even duren voor ik weer een bericht achterlaat dus daarom vanaf deze plaats: zalig kerstmis en een gezegend 2007! Ik sluit af met een deel van een tekst van Dietrich Bonhoeffer die niet alleen erg populair is maar ook erg mooi.

Duccio di Buoninsegna, de Geboorte van Christus. Zalig Kerstmis!

Inmiddels zal iedereen er wel aan gewend zijn dat ik ongeveer xe9xe9n keer per week mijn weblog bijwerk, hoop ik. Want ja, het Zwitserleven is niet alleen heerlijk maar ook erg druk. De universiteit heeft niet een echte kerstpiek zoals in Nederland maar er staat me nog wel het xe9xe9n en ander te doen. In januari heb ik drie mondelinge examens om mijn punten te verdienen en er volgt ook nog een colloquium. Collo quoi? Colloquium, dat is een sjiek woord voor een treffen van een professor met xe9xe9n of meerdere studenten. Als voorbereiding moet ik een boek lezen uit de theologische school van Fribourg en vervolgens daar een paper over schrijven. Vervolgens ga ik dan met de professor dogmatiek over dat paper praten. Alles in het Frans, natuurlijk. Hoewel ik al redelijk bij was met mx92n leeswerk waren er nog wel wat laatste loodjes. En het is echt bxedjna af! In mijn paper beschrijf ik mijn lezing van en opvatting over x93Saint Thomas dx92Aquin, maxeetre spirituelx94 en x93La Thxe9ologie Trinitaire de Saint Thomas dx92Aquin.x94 Vooral dat laatste was erg, erg moeilijk. Niet minder interessant daardoor maar wel de reden dat ik deze week behalve slapen, eten en fitnessen weinig anders gedaan heb dan lezen. En daar word ik erg gaar van! Enfin, als er dan op zaterdagmiddag en fijne Franse tekst uitrolt is dat natuurlijk een geweldig gevoel.

Vrijwillige opsluiting in de bibliotheek. En ja, dat zijn wallen onder mijn ogen…

Gelukkig had ik ook nog een paar andere verplichtingen van de week. Vrijdagmiddag had ik een afspraak met de spirituaal van het Salesianum. Hij woont een klein stukje buiten de stad en ik benut de gelegenheid voor een mooi wandelingetje graag. Vooral op de x93Route dx92Aurorex94 heb je een mooie blik op de vooralpen van Fribourg. Na een goed gesprek wil ik snel nog even wat boodschappen doen bij een buurtsupermarktje. Maar ik ben de grote Migros en Coop van het centrum gewend en kan niet vinden wat ik zoek! Is het echt te veel gevraagd om je favoriete chocolade (Villars, noir avec pepites de cacao) en carbonarasaus in een winkel te verwachten? Enfin, ik red me er wel mee en zaterdagmiddag ren ik nog snel naar Migros voor de basisbenodigdheden voor een aardappelschotel. Uiteraard ben ik al halverwege de weg naar huis als ik me bedenk dat ik alleen geen olie heb om die schotel in te bakken! Weer terug dus en dan weer aan de slag. Gelukkig kan ik de week hard studeren goed afsluiten: de Grand Clercs (misdienaars in paarse togen) van de kathedraal hebben me uitgenodigd voor hun jaarlijkse fondue. Daar zeg ik natuurlijk geen nee tegen. Er zijn er niet zo heel veel maar het wordt er des te gezelliger van! De zondag volgt natuurlijk zijn ritme van Mis, slapen en eten. Met Basler Lxe4ckerli als toetje, dankzij een anonieme gulle gever. Maar eigenlijk heb ik dus niets te melden. Of toch? Wie meer wil weten over processies in Deo en a Deo, subsistente relaties, analogie en appropriatie kan een mailtje sturen. Het zij overigens opgemerkt dat de spellingscontrole van Word de helft van de voorgaande zin niet begrijpt!

Fribourg van de andere kant, tikje te groen voor de tijd van het jaar!

Zo eens per semester komen de rectoren van de verschillende seminaries langs om te kijken hoe hun studenten in Fribourg het maken. Ze zijn dan een paar dagen in het Salesianum en nemen de tijd om het convict en de studenten aan een nadere inspectie te onderwerpen. Van een rector uit Basel of Sankt Gallen kijken ze dus niet op hier. Maar het was een blijde verbazing voor velen dat ook de x93Regensx94 van het aartsbisdom Utrecht (x93Oetreg? xdctrag?x94) het Salesianum met een bezoek zou vereren. Zelf vond ik het wel leuk om te horen hoe het in Utrecht ging en om wat van de regio te kunnen laten zien. Donderdag heb ik dus boodschappen gedaan bij Migros voor een smakelijk weekeinde. Op het menu stond Couscous xe0 la Frutti di Mare, een eigen creatie van ondergetekende. De rest van de donderdag moet er natuurlijk hard gestudeerd worden om een beetje bij te blijven!

Op weg naar de abdij, wie zit hem al liggen in de mist?

Maar eerst stond er nog een bedevaart op het programma! Vrijdag was het, zoals op elke achtste december, het feest van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria. Dat houdt in dat Maria niet, zoals de rest van de mensheid, belast is met de zonde van Adam. Voor het kanton Fribourg houdt het concreet in dat iedereen een dag vrij heeft, in dit geval dus een lang weekeinde. Het is een oude traditie op het Salesianum om dan een bedevaart te maken naar Hauterive, een Cisterzixebnserklooster. We vertrokken in alle vroegte, zes uur x92s ochtends, warm ingepakt en met een lamp voorop. De paden op, de lanen in! Af en toe een modderig stuk en een stuk door een donker bos. Die lamp kwam goed van pas! Gaandeweg liepen we van de stad het platteland op en van de nacht de dag in. Een erg mooi gezicht om de zon door de mistige bergen heen te zien breken. Eenmaal in Hauterive hadden de broeders ons een lekker ontbijtje bereid zodat we niet helemaal uitgehongerd naar het ochtendgebed en de Mis zouden gaan. In de prachtige Romaanse kloosterkerk vierden we het feest van de dag met stemmig gezang en dampende wierook. Zoals ik het graag heb! Exe9n van de broeders gaf ons nog een korte rondleiding door de kloostertuin, die door een chique Vlaamse architect ontworpen is. Daarna werden we uiteraard nog meegetroond naar het winkeltje van de abdij. Met honing, thee, kaarten, boeken, kaas, brood, snoep, iconen, kruisbeelden en natuurlijk schnaps genereren de broeders inkomsten om hun klooster draaiende te houden. Ik ben al voorzien van schnaps dus laat het maar links liggen.

De broeders waken over hun rust

Eenmaal thuis fatsoeneer ik me gauw om mijn bezoek te ontvangen. Om half vier arriveert mijn rector dan op het station van Fribourg. Helaas kan ik geen mooi weer aanbieden, het is koud en het miezert. Maar goed, na een korte ontmoeting met Regens Thomas is er een lekker bord avondeten. Later op de avond is er nog de Mis in de kathedraal, er komt nog een aardig gezelschap opdagen op zox92n willekeurige vrijdagavond. Om vast te houden aan mijn gewoonte gaan we na de Mis nog even naar de kroeg, bar Gotthard dit keer. Het bakje met pindax92s wordt trouw bijgevuld en zo wordt het een gezellige avond. De volgende dag is er een eenvoudig ontbijtje met Zwitserse kaas en honing. Het weer is nog niet geweldig maar het is droog dus de geplande stadswandeling kan doorgaan. De eerste stop is de bij de lezers inmiddels bekende chocoladefabriek Villars. Een kleine dxe9gustation blijft natuurlijk niet achterwege. We vervolgen onze weg langs kerken en kapellen om een beetje een beeld te krijgen van de rijkdommen van Fribourg. Eenmaal weer op het Salesianum duik ik de keuken in om mijn couscous vorm te geven. Dat lukt en het vormt een prima bodem voor de sixebsta. x92s Avonds doen we het rustig aan met een bezoek aan het seminarie in Givisiez en een gemxfctliche afsluiting op het convict. Na een goede nachtrust was iedereen weer fit voor de Mis, afgezien van mijn collega Daniel die x92s ochtends om vijf uur uit Wallis was vertrokken. Na de kerk de kroeg, en na de kroeg een middagje wandelen. Met een geleende auto omhoog naar Schwarzsee. Daar had het inmiddels gesneeuwd, en hoe! Toch zox92n 10 centimeter en alles keurig wit met verse, glinsterende sneeuw. Een leuke omgeving voor een wandelingetje dus. De hemel is inmiddels opgeklaard dus we kunnen er de tijd voor nemen. Na de benen gestrekt te hebben bezoeken we nog kort de kerken van Bourguillon en Hauterive en dan kan er wel weer een sixebsta van af. In de avond treft zich de bijna voltallige PAK-Gruppe voor het avondgebed, na het bidden eten we ook samen in Cafxe9 du Midi. Daar wordt ons een heerlijke fondue bereid, op zx92n Fribourgeois met knoflook en witte wijn. Het dessert is eveneens typisch, meringues, een soort schuimgebak dat je met room eet omdat het anders txe9 zoet is. Daarna zou je rust verwachten maar we waren ook nog uitgenodigd bij Hildegard, de Hausleiterin, waar we het even gezellig voortzetten. Gelukkig volgt er een goede nachtrust op! Maandag raapt de rector dan weer zijn spullen bij elkaar en gaat hij richting Genxe8ve. Op het moment dat ik dit schrijf verkent hij waarschijnlijk die stad nog een beetje. Hij zit vanavond weer in Nederland, ik blijf nog even in Fribourg. Dat bevalt me prima, maar het was leuk om weer even op zox92n concrete manier contact met Nederland te hebben. Volgend jaar zie ik mijn land zelf weer! De terugreis is inmiddels geboekt, de tweede februari reis ik weer naar het noorden van Europa.

Winter Wonderland in Schwarzsee

Oi! Dat vat de laatste paar dagen wel samen. Ik weet weer even heel goed hoe het is om gewoon heel erg moe te zijn. Afgelopen weekend waren we de hele tijd onder de pannen, zij het niet altijd letterlijk. Vrijdagavond begon het geheel met een inleiding over werken in teamverband, samenwerking xe9n conflict. Een praktisch theoloog uit Paderborn leidde dat geheel en zette het op zaterdag voort met een aantal, inderdaad, praktische oefeningen en spelletjes. Grondgedachte was dat samenwerking niet alleen noodzakelijk is maar ook gewoon prettiger en productiever is. Als voorbeeld daarvan liet hij een kort filmpje zien over de beroemde vismarkt Pikex92s Peak in Seattle. Wanneer je daar een vis bestelt wordt hij door de lucht naar de inpakbalie gegooid en vandaar weer terug naar de visverkoper die hem aan de klant geeft. Ze hebben er erg veel lol aan met elkaar en zo houden ze dat intensieve werk vol. De vraag was hoe we in de kerk net zo kunnen werken. Zaterdagavond liep dat ten einde en het ging gelijk door met de Adventsrecollectio voor de priesterstudenten. Een recollectio is een korte tijd in de eigen omgeving waarin je probeert tot rust en inkeer te komen. We begonnen met de eerste vespers van de Adventstijd. Om de gelegenheid te markeren vierden we die plechtig met wierook. Na wat tijd voor persoonlijke bezinning was er een korte maar zeer sfeervolle aanbidding. Vervolgens was het vroeg onder de wol en zondagochtend fris in het ochtendgebed. Uitgebreid ontbeten met elkaar en samen de Eucharistieviering in de kathedraal gediend. Normaal doen we dat met twee man, maar vandaag deden we alle zes mee.

Convict Salesianum in de Adventssfeer

Voor de rest van de dag had de rector bedacht dat het wel aardig was om een paar van de geestelijke rijkdommen van Fribourg te verkennen. In totaal stonden er zeven kerken op het programma, een paar in de stad en vervolgens omlaag en dan helemaal omhoog naar Bourguillon. Het is heel aardig om zo de verschillende stijlen eens naast elkaar te bekijken. Mijn favoriet is het 750 jaar oude Romaanse kerkje van de Cisterzixebnserinnen, eens wat anders dan die mierzoete barok waar de Zwitsers over het algemeen zo van houden. Tegen een uur of twaalf arriveerden we bij de x93Kapuzinerinnenx94 die ons een heerlijk middageten bereid hadden. Na daar vrij grondig getafeld te hebben moesten we nog verder bergop, een wandelingetje voor de spijsvertering. Onderweg nog even genoten van het uitzicht over de stad, en natuurlijk ons eigen Salesianum. Binnen twintig minuten waren we dan boven in Bourguillon, een bedevaartsoord waarvan ik steeds nog het fijne niet weet. Er staat een stevige wind maar onze kaarsjes blijven gelukkig goed branden. Na een lekkere wandeling naar onderen rest er niet zo heel veel tijd meer. Ik heb me voorgenomen om mx92n hoofd een beetje vrij te maken en ga op de creatieve toer. Kaarten van de Migros, prentjes van saint Paul, lijm en een zilverstift met hallucinerende dampen: kaartenatelier Ten Klooster is er klaar voor. Wanneer je altijd maar in de boeken zit is het heerlijk om eens even anders bezig te zijn. Tegen de tijd dat ik klaar ben is het ook al weer tijd voor het afsluitende avondgebed. Ter afsluiting trekken de studenten nog op naar een uitspanning aan de Kebab-Meile en is de recollectio ten einde. Van vroeg slapen komt niet zoveel, maar dat is voor deze keer niet zo heel erg.

When in Rome…

In Zwitserland wordt ook sinterklaas gevierd, hier heet hij x91Samichlaus.x92 In het Salesianum is er de vijfde december dan ook een van de drie huisfeesten. En met feest wordt dan ook feest bedoeld. De kapel wordt optimaal benut voor een prachtige viering, waarin ik bijna -niet helemaal- het wierookvat laat vallen. In de tussentijd heeft de verantwoordelijke commissie de eetzaal omgebouwd tot ware feestzaal. Wie de Harry Potter films kent, kan denken aan de feesten in de x91Great Hallx92 daar, dezelfde lange tafels en uitbundige versieringen. Alleen hier wordt niet magisch eten op tafel gezet door elven maar fonduepannetjes door onze eigen chef. De kaas is al gesmolten wanneer we de pan krijgen dus we kunnen er gelijk tegen aan. De Zwitserse studenten leggen me geduldig uit hoe je nu echt Zwitsers fonduet. Men neme een glas Kirsch (schnaps), dope het brood erin, vervolgens het brood over de bodem van het pannetje roeren en smullen maar. Er is alleen nog geen eenduidigheid over de sancties voor het verliezen van je brood. Dat risico is stukken groter wanneer je het al zacht hebt gemaakt in de Kirsch. Wanneer de buiken eenmaal gevuld zijn komt er hoog bezoek: de goedheiligman zelf en zijn Schmutzli. Samichlaus zit er ongeveer net zo uit als onze sinterklaas maar Schmutzli, gespeeld door een Afrikaanse student, is een heel ander geval dan onze vrolijke zwarte piet. Hij verschuilt zich in een bruine mantel, heeft een stevige stok in plaats van een roe en klingelt een beetje met de koebel die hij om heeft hangen. De rest van de avond verloopt dan zoals dat bij veel sinterklaasavonden gebruikelijk is: de goedheiligman geeft zijn licht sarcastische commentaar op de dingen van het huisleven en roept verschillende zondaars bij zich. Ik ben twee keer de klos omdat ook de voltallige PAK-Runde (de priesterstudenten) nog op moet draven. Een student uit Appenzell krijgt een harmonica in zijn handen gedrukt, de Roemenen moeten zingen voor de sint en uiteraard wordt een Italiaanstalige student aangesproken op zx92n ijdelheid. Het is zo een greep uit een avondje sinterklaas. Maar het heerlijk avondje is dan nog niet ten einde. De tafels gaan aan de kant, de muziek aan, de biertap open en het feest kan beginnen. Dat gaat zo tot in de kleine uurtjes door en ik vermaak me ook opperbest. Het verbaast dan ook niet dat het de volgende dag behoorlijk rustig was bij het ochtendgebedx85

Samichlaus und Schmutzli